Kabızlığın Nedenleri
Kabızlığın Nedenleri

Kabızlığın Nedeni Nedir? Kabızlığa Ne İyi Gelir? Kabızlık Nasıl Geçer?

Kabızlığın Nedeni Nedir? Kronik kabızlık, bağırsakların az çalışması ile bir veya birkaç haftadan uzun süren zor dışkılama sürecidir. Net olmamakla birlikte 3 haftadan fazla ise kronik kabızlığınız var demektir. Yaygın olmasa da bazı kişiler günlük olarak tuvaletini yapamazlar. Ve işlerini engelleyebilecek kronik kabızlık yaşarlar. Kronik kabızlık bağırsakların ciddi düzeyde gerilmesine neden olabilir. Kronik kabızlık tedavi edilebilmesi için önce kabızlığın nedeni bulunmalıdır. Hala daha tam olarak çözümü bulunamamıştır. Bu makalede alternatif ve kanıtlanmamış tedaviler hakkında bilgi sahibi olacaksınız.

Kabızlığın Belirtileri Nelerdir

Kronik kabızlığın belirtileri ve semptomları:

  • Dışkılamanın haftada 3 den az olması
  • Yuvarlak görünümlü ve sert dışkının olması
  • Düzensiz bağırsak hareketlerine sahip olmak ve sindirememek
  • Rektumda (Dışkılamanın son Kısmı) sanki kaka yapma isteğinin sürekli olması.
  • Dışkıyı yapmanıza rağmen hala daha içerde dışkınızın olduğunu hissetmek
  • Dışkılamanın olması için karna bastırarak dışkılamaya çalışmak

Bu semptomlardan 2 veya 3 ünü 3 aydır yaşıyorsanız, kronikleşmiş kabız hastası olarak kabul edilirsiniz.

Kabızlığın Nedenleri Nelerdir

Kabızlığın Nedeni Nedir?
Kabızlığın Nedeni Nedir?

Kabızlık en çok dışkı sindirim sistemi içinde yavaş hareket ettiğinde ve rektumdan etkili şekilde çıkarılmayı bilmediğinde ortaya çıkar. Bu da dışkının sert ve kuru olmasına neden olabilir. Kronik kabızlığın birçok olası nedeni vardır.

NOT: Özellikle çocukluk çağında öğretilen yanlıştan dolayı dışkılamayı bilmiyoruz. Hep çocuklarımıza ıkınarak dışkılamayı öğretiyoruz. Ikınmak karın içi basıncı arttırır. Bu da çiş tutamama sorunundan tutunda ileri aşamada karında şiddetli ağrılara kadar ilerler. Çocuğunuza dışkılama yaparken başka uğraşlar bulun, sevdiği şeylerle dikkatini dağıtın. Unutmayın dışkılama ıkınarak olmamalı. Kendiliğinden dışarı çıkmalı.

Kolon veya rektumdaki tıkanıklıklar

Nedenler:

  • Anüs çevresindeki deride küçük yırtıklar (anal fissür)
  • Bağırsaklarda tıkanıklık (bağırsak tıkanıklığı)
  • Kolon kanseri
  • Kolonun daralması (bağırsak darlığı)
  • Kolona baskı yapan diğer karın kanseri
  • Rektum kanseri
  • Vajinanın arka duvarından rektum çıkıntısı (rektosel)
  • Kolon ve rektum çevresindeki sinirlerle ilgili sorunlar

Nörolojik problemler

Nedenler:

  • Vücut fonksiyonlarını kontrol eden sinirlerde hasar (otonom nöropati)
  • Çoklu skleroz
  • Parkinson hastalığı
  • Omurilik yaralanması
  • Felç
  • Eliminasyonda yer alan kaslarda zorluk

Pelvik Kaslar

Nedenler:

  • Pelvik kasları gevşetemediği için bağırsak hareketlerine izin verememe. (anismus)
  • Pelvik kasların gevşeme ve kasılmayı doğru bir şekilde koordine edememesi (dissinerji)
  • Zayıflamış pelvik kaslar
  • Vücuttaki hormonları etkileyen durumlar

Hormonlar

Hormonlar vücudunuzdaki sıvıları dengelemeye yardımcı olur. Hormon dengesini bozan hastalıklar ve durumlar kabızlığa neden olabilir, örneğin:

  • Şeker hastalığı
  • Aşırı aktif paratiroid bezi (hiperparatiroidizm)
  • Gebelik
  • Az aktif tiroid (hipotiroidizm)

Kabızlığın Risk Faktörleri

Kronik kabızlık riskinizi artırabilecek faktörler şunlardır:

  • Daha yaşlı bir yetişkin olmak
  • Kadın olmak
  • Susuz kalmak
  • Lif oranı düşük bir diyet yemek
  • Çok az veya hiç fiziksel aktivite yapmamak
  • Sakinleştiriciler, opioid ağrı kesici ilaçlar, bazı antidepresanlar veya kan basıncını düşürmek için ilaçlar dahil olmak üzere bazı ilaçları almak
  • Ciddi dereceli zihinsel problemler. Depresyon, anksiyete, yeme bozukluğu gibi.

Kabızlığın Komplikasyonları

Kabızlığın Risk Faktörleri?
Kabızlığın Risk Faktörleri?

Kronik kabızlığın komplikasyonları şunları içerir:

  • Anüsünüzde şişmiş damarlar (hemoroid): Bağırsak hareketini zorlamak, anüsünüzün içindeki ve çevresindeki damarlarda şişmeye neden olabilir.
  • Anüsünüzde yırtılma (anal fissür): Büyük veya sert bir dışkı, anüste küçük yırtıklara neden olabilir.
  • Dışkının dışarı atılamaması : Kronik kabızlık, bağırsaklarınızda sıkışan ve sertleşmiş dışkı birikmesine neden olabilir.
  • Anüsten dışarı çıkan bağırsak (rektal prolapsus): Bağırsak hareketine sahip olmak için zorlanma, rektumun küçük bir miktarının anüsten gerilmesine ve dışarı çıkmasına neden olabilir.

Kabızlığın Önlenmesi

Aşağıdakiler, kronik kabızlık geliştirmekten kaçınmanıza yardımcı olabilir.

  • Fasulye, sebze, meyve, tam tahıllı tahıllar ve kepek dahil olmak üzere yemeklerinize bol miktarda lifli gıda ekleyin.
  • İşlenmiş gıdalar, süt ve et ürünleri gibi düşük miktarda lif içeren gıdalardan daha az tüketmeye çalışın.
  • Bol sıvı tüketin.
  • Mümkün olduğunca hareketli olun ve düzenli egzersiz yapmaya çalışın.
  • Stressiz yaşamaya gayret edin.
  • Dışkınız geldiğinde geciktirmeyin.
  • Özellikle yemekten sonra bağırsak hareketliliğinizi arttırmak için yürümeye çalışın.
  • Katı yiyecekler yemeye başlayan çocukların yemeklerine çokca lifli besin ekleyin.

Kabızlığın Teşhisi

Genel bir fizik muayene ve dijital rektal muayeneye ek olarak, doktorlar kronik kabızlığı teşhis etmek ve nedenini bulmaya çalışmak için aşağıdaki testleri ve prosedürleri kullanır:

  • Kan testleri: Doktorunuz düşük tiroid (hipotiroidizm) veya yüksek kalsiyum seviyeleri gibi sistemik bir durum arayacaktır.
  • Bir röntgen: Bir röntgen, doktorunuzun bağırsaklarımızın tıkalı olup olmadığını ve kolon boyunca dışkı olup olmadığını belirlemesine yardımcı olabilir.
  • Rektum ve alt veya sigmoid kolonun muayenesi (sigmoidoskopi): Bu prosedürde doktorunuz, rektumunuzu ve kolonunuzun alt kısmını incelemek için anüsünüze ışıklı, esnek bir tüp yerleştirir.
  • Rektumun ve tüm kolonun incelenmesi (kolonoskopi): Bu tanı prosedürü, doktorunuzun tüm kolonu esnek, kamera donanımlı bir tüple incelemesini sağlar.
  • Anal sfinkter kas fonksiyonunun değerlendirilmesi (anorektal manometri): Bu prosedürde doktorunuz anüs ve rektumunuza dar, esnek bir tüp yerleştirir ve ardından tüpün ucunda küçük bir balonu şişirir. Cihaz daha sonra sfinkter kasından geri çekilir. Bu prosedür, doktorunuzun bağırsaklarınızı hareket ettirmek için kullandığınız kasların koordinasyonunu ölçmesini sağlar.
  • Anal sfinkter kas hızının değerlendirilmesi (balon çıkarma testi): Genellikle anorektal manometri ile birlikte kullanılan bu test, suyla doldurulmuş ve rektumunuza yerleştirilmiş bir balonu dışarı itmeniz için geçen süreyi ölçer.
  • Yiyeceklerin kolondan ne kadar iyi geçtiğinin değerlendirilmesi (kolonik geçiş çalışması): Bu prosedürde, radyoopak işaretleyici veya kablosuz kayıt cihazı içeren bir kapsülü yutabilirsiniz. Kapsülün kolonunuzdaki ilerleyişi 24 ila 48 saat içinde kaydedilecek ve X-ışınlarında görülecektir.
  • Bazı durumlarda, radyokarbonla aktifleştirilmiş yiyecekler yiyebilirsiniz ve özel bir kamera ilerlemesini kaydeder (sintigrafi): Doktorunuz bağırsak kası işlev bozukluğu belirtileri ve yiyeceklerin kolonunuzda ne kadar iyi hareket ettiğini arayacaktır.
  • Dışkılama sırasında rektumun röntgeni (defekografi): Bu işlem sırasında doktorunuz baryumdan yapılmış yumuşak bir macunu rektumunuza sokar. Daha sonra baryum macununu dışkı yapar gibi geçirin. Baryum, X-ışınlarında ortaya çıkar ve bir sarkma veya kas fonksiyonu ve kas koordinasyonu ile ilgili sorunları ortaya çıkarabilir.
  • MRI defekografisi: Bu prosedür sırasında, baryum defekografisinde olduğu gibi, doktor rektumunuza kontrast jeli yerleştirecektir. Daha sonra jeli geçirin. MRI tarayıcısı, dışkılama kaslarının işlevini görselleştirebilir ve değerlendirebilir. Bu test ayrıca rektosel veya rektal prolapsus gibi kabızlığa neden olabilecek sorunları teşhis edebilir.

Kabızlığın Tedavisi

Kronik kabızlık tedavisi genellikle diyet ve dışkının bağırsaklarınızdan geçme hızını artırmaya yönelik yaşam tarzı değişiklikleri ile başlar. Bu değişiklikler yardımcı olmazsa, doktorunuz ilaç veya ameliyat önerebilir.

Diyet ve yaşam tarzı değişiklikleri

  • Lif alımınızı artırın. Diyetinize lif eklemek, dışkınızın ağırlığını artırır ve bağırsaklarınızdan geçişini hızlandırır. Yavaş yavaş her gün daha fazla taze meyve ve sebze yemeye başlayın. Tam tahıllı ekmekleri ve tahılları seçin.
  • Doktorunuz her gün tüketmek için belirli sayıda gram lif önerebilir. Genel olarak, günlük diyetinizdeki her 1000 kalori için 14 gram lif hedefleyin.
  • Yediğiniz lif miktarında ani bir artış şişkinlik ve gaza neden olabilir, bu nedenle yavaş başlayın ve birkaç hafta içinde hedefinize doğru ilerleyin.
  • Haftanın çoğu günü egzersiz yapın. Fiziksel aktivite, bağırsaklarınızdaki kas aktivitesini arttırır. Haftanın çoğu günü egzersiz yapmaya çalışın. Halihazırda egzersiz yapmıyorsanız, bir egzersiz programına başlayacak kadar sağlıklı olup olmadığınızı doktorunuzla konuşun.
  • Bağırsak hareketi yapma dürtüsünü görmezden gelmeyin. Banyoda zaman ayırın, dikkatiniz dağılmadan ve telaşlanmadan bağırsak hareketi yapmak için kendinize yeterli zaman ayırın.

Müshil

Birkaç çeşit müshil vardır. Her biri bağırsak hareketini kolaylaştırmak için biraz farklı çalışır. Aşağıdakiler tezgahta mevcuttur:

  • Lif takviyeleri. Lif takviyeleri dışkınıza hacim kazandırır. Hacimli tabureler daha yumuşak ve geçişi daha kolaydır. Lif takviyeleri arasında psilyum (Metamucil, Konsyl, diğerleri), kalsiyum polikarbofil (FiberCon, Equalactin, diğerleri) ve metilselüloz (Citrucel) bulunur.
  • Uyarıcılar. Bisacodyl (Correctol, Dulcolax, diğerleri) ve sennosides (Senokot, Ex-Lax, Perdiem) gibi uyarıcılar bağırsaklarınızın kasılmasına neden olur.
  • Ozmotik laksatifler, bağırsaklardan sıvı salgılanmasını artırarak ve bağırsak hareketlerini uyarmaya yardımcı olarak dışkının kolonda hareket etmesine yardımcı olur. Örnekler arasında oral magnezyum hidroksit (Phillips’ Milk of Magnesia, Dulcolax Milk of Magnesia, diğerleri), magnezyum sitrat, laktuloz (Cholac, Constilac, diğerleri), polietilen glikol (Miralax, Glycolax) sayılabilir.
  • Yağlar. Mineral yağ gibi kayganlaştırıcılar, dışkının kolonunuzda daha kolay hareket etmesini sağlar.
  • Dışkı yumuşatıcılar. Dokusat sodyum (Colace) ve dokusat kalsiyum (Surfak) gibi dışkı yumuşatıcıları, bağırsaklardan su çekerek dışkıyı nemlendirir.
  • Lavmanlar ve fitiller. Sabunlu veya sabunsuz musluk suyu lavmanları dışkıyı yumuşatmak ve bağırsak hareketi oluşturmak için faydalı olabilir. Gliserin veya bisakodil fitiller ayrıca kayganlık ve stimülasyon sağlayarak dışkıyı vücuttan çıkarmaya yardımcı olur.

Diğer ilaçlar

Reçetesiz satılan ilaçlar kronik kabızlığınıza yardımcı olmazsa, özellikle irritabl bağırsak sendromunuz varsa, doktorunuz reçeteli bir ilaç önerebilir.

  • Bağırsaklarınıza su çeken ilaçlar. Kronik kabızlığı tedavi etmek için bir dizi reçeteli ilaç mevcuttur. Lubiprostone (Amitiza), linaklotid (Linzess) ve plekanatid (Trulance) bağırsaklarınıza su çekerek ve dışkı hareketini hızlandırarak çalışır.
  • Serotonin 5-hidroksitriptamin 4 reseptörleri. Prucaloprid (Motegrity), dışkıyı kolondan geçirmeye yardımcı olur.
  • Periferik olarak etkili mu-opioid reseptör antagonistleri (PAMORA’lar). Kabızlığa opioid ağrı kesici ilaçlar neden oluyorsa, naloxegol (Movantik) ve metilnaltrekson (Relistor) gibi PAMORA’lar, bağırsağın hareket etmesini sağlamak için opioidlerin bağırsak üzerindeki etkisini tersine çevirir.

Pelvik kaslarınızı eğitmek

Biofeedback eğitimi, pelvisinizdeki kasları gevşetmeyi ve sıkılaştırmayı öğrenmenize yardımcı olacak cihazları kullanan bir terapistle çalışmayı içerir. Dışkılama sırasında pelvik taban kaslarınızı doğru zamanda gevşetmek dışkıyı daha kolay çıkarmanıza yardımcı olabilir.

Biofeedback seansı sırasında rektumunuza kas gerginliğini ölçmek için özel bir tüp (kateter) yerleştirilir. Terapist, pelvik kaslarınızı dönüşümlü olarak gevşetmek ve sıkmak için egzersizler boyunca size rehberlik eder. Bir makine kas gerginliğinizi ölçer ve kaslarınızı ne zaman gevşettiğinizi anlamanıza yardımcı olması için sesler veya ışıklar kullanır.

Ameliyat

Diğer tedavileri denediyseniz ve kronik kabızlığınıza bir tıkanıklık, rektosel veya darlık neden oluyorsa cerrahi bir seçenek olabilir. Diğer tedavileri deneyen ve başarılı olamayan kişiler için kolonda anormal derecede yavaş dışkı hareketi olan kişiler için kolonun bir kısmının cerrahi olarak çıkarılması bir seçenek olabilir. Tüm kolonu çıkarmak için cerrahi nadiren gereklidir.

Alternatif tıp

Birçok kişi kabızlığı tedavi etmek için alternatif ve tamamlayıcı tıp kullanır, ancak bu yaklaşımlar iyi çalışılmamıştır. Araştırmacılar şu anda akupunkturun faydasını değerlendiriyorlar.

NOT : İçerikte yer alan yazılı içerik kesin teşhis ve tedavi niteliği taşımaz. Sağlık sorununuzun hangisi olursa olsun doktorunuza başvurunuz. Sağlıkta uygulanan yöntemler kişilerin biyolojisi, kalıtsal özellikleri, yaş, boy, kilo farklılıkları ve bunlar gibi onlarca farklı duruma göre değişiklik gösterir.