Atkuyruğu
Atkuyruğu

Atkuyruğu Otu Faydaları ve Zararları Nelerdir?

Eski uygarlıklarda atkuyruğu otu bitkisel ilaç yapımında kullanılırmış. Hala daha kullanılan bu eğrelti otu birçok tibbi faydası olduğu savunuluyor. Özellikli cilt problemlerinde ve kemik hastalıklarında kullanılıyor. Bu yazımızda bu ot ile alakalı herşeyi öğreneceksiniz.

Atkuyruğu Otu nedir?

Atkuyruğu (Equisetum arvense) aslında bir eğrelti otudur. Uzun yıllar yaşayabilir. Avrupanın Kuzey ülkelerinde, Ve iklimi orta düzey sıcaklıklarda geçen ülkelerde yetişir. İlkbahar, yaz, ve sonbaharı görebilen bu bitkinin görünümü uzun gövdesi ve otsu dallarıyla özdeşleşmiştir. Atkuyruğu bitkisi aslında sağlık alanında kullanılan popüler bir bitkidir. İçeriğinde birçok mineral ve vitaminlerle, yüksek antioksidan kaynağıdır. Antioksidanlar önceki bitki makalelelerinde çokca geçirdiğimiz gibi, vücutta bulunan serbest radikal denilen zararlı bileşikleri engelleyen ve onlarla savaşan moleküller olarak düşünülebilir. İkinci önemli içeri ise silika denilen maddedir. Aslında bu madde silikon olarak bilinen maddenin ana kaynağıdır. Aynı zamanda içeriğinde Oksijende bulunur. Bu yüzden bu madde deri, tırnak ve saç üzerinde çok etkili olduğu söyleniyor. Bu bitki kapsül ve tentür olarak kullanımının dışında, demleme usulüde yapılabilir.

Atkuyruğu Otunun potansiyel faydaları

Atkuyruğu çok eski zamanlardan beri sağlık açısından kulllanılan bir bitkidir. Şu andada birçok markanın gözbebeği olan bu bitkinin faydalarını açıklayacağız.

Atkuyruğu Otu Faydaları I – Kemik sağlığını destekler

Birçok araştırma deri, saç, tırnak gibi problemlerin iyileşmesi dışında kemik problemlerinin de iyileşmesinde katkıda bulunduğu düşünülüyor. Kısaca kemik iyileşmesini anlatmak gerekirse. Osteoblast dediğimiz ilk kemik hücremiz, vücudumuzdaki kemik yapımını sağlar. Osteoklastlar ise kemik yıkımını sağlayan kemik hücreleridir. Bu ikisinin dengede olması için vücut çaba gösterir. Genç olduğumuz dönemlerde osteoblastik aktivite fazla iken, yaşlandığımızda oskeoklastik aktivite fazlalaşır. Yani genç dönemde aslında kemikler güçlenirken, yaşlandığımızda kemik yoğunluğumuz azalır ve kemik yıkımı başlar. Bu da aşırı olursa osteoporoz gibi kemik hastalıklarına yol açar. At kuyruğu ise osteoklastik aktiviyeyi azaltmayı sağlayabileceği düşünülmekte. Fare kalışmalarında günlük 55 mg at kuyruğu verilen farelerin kemik yoğunluğu ciddi düzeyde arttığı görülmüştür. Bunun nedeni ise içeriğinde yüksek oranda silika içeriği olduğu düşünülüyor. At kuyruğu bitkisinden daha çok silika içeren bir bitki bulunmuyor. Ağırlığının % 25 i silikadır. Peki silika bu işi nasıl başarıyor. Şöyleki kemiklerde bulunan silika kalsiyum emilimi ve kollajen sentezini arttırır. Buda aslında kemik ve kıkırdak dokuda iyileşmeye yol açar.

Atkuyruğu Otu Faydaları II – Doğal bir idrar söktürücü görevi görür

Eğrelti otları arasında en ünlü idrar söktürücü olarak görev alan bitki aslında koca kari denilen kişiler tarafından en popüler bitkiler arasındadır. Bir çalışmada 900mg günlük kavrulmuş atkuyruğu almanın eczanedeki diüretik ilaçlara göre daha yüksek etkiye sahip olduğu görülmüş. Nedeni ise içeriğindeki yüksek antioksidan ve mineral tuz oranıdır. Çalışmalar devam etmektedir. Ve kesin sonuçları hala daha yoktur.

Atkuyruğu Otu Faydaları III – Yara İyileşmesini Destekler

Atkuyruğu bitkisi ile yapılan kremlerde yara iyileşmesinin desteklediği görülmektedir. Sezeryan uygulaması yapılan ve küçük bir kesi atılan 110 kişilik bir çalışmada 10 gün boyunca az miktarda atkuyruğu içeriği bulunan merheminin kullanılması sonucu, yaranın hızlı iyileşmesi ve ağrının ise hızlı kesildiği görülmüştür. Ayrıca kontrol grubu olarak alının hamile bayanlarda ise kremi kullananlara göre ağrısı ve kızarıklığı daha uzun sürmüştür. Bunun nedeni ise içeriğindeki silis oranı. Fare çalışmasında ise aynı şekilde atkuyruğu özü kullanıldı. Fakat içeriğinde % 10 luk atkuyrugu vardı. Bu merhemin kullanıldığı farelerde %95 oranında yara iyileşmesinin hızlandığı tespit edildi.

Tırnak iyileşmesi konusunda da bazı çalışmalarda yapıldı. Bu çalışmada ise tırnak sedefi sonucunda yara oluşan insanlar üzerinde yapıldı. Çalışmada atkuyruğu özütü ve içeriğinde farklı ajanlar bulunan bir merhem yapıldı. Ve çalışma sonucunda sedefin azaldığı tespit edildi. Fakat tırnak çalışmalarının az olmasından kaynaklı araştırmaların artmasına ihtiyaç vardır.

Atkuyruğu Otu Faydaları IV – Saç büyümesini teşvik eder

Birçok araştırma atkuyruğunun içeriğindeki silikon ve antioksidan maddeler sonucu saç iyileşmesinde yaralı olabileceğini savunmuştur. İlk olarak antioksidanlar, saç derisinde inflamasyon yapan ve saçta dökülme sağlayan serbest radikalleri engeller. İkinci olaraksa silikon içeriği sayesinde saç diplerini güçlendirir. ve aynı zamanda saçtaki parlaklığı arttır. Bir örnek vermek gerekirse, saçtaki incelmesiyle kliniğe başuran bir bayanda yapılan 3 aylık çalışmada, atkuyruğu özünü ve farklı saç güçlendirici mineral içeren bir kapsül kullanması istenmiş. Kontrol grubundaki kişiye göre saçtaki güçlenme ve sıklaşma artmıştır. Benzer farklı çalışmalar ise aynı etkiyi vermiştir. Fakat tek başına at kuyruğu özünün hala daha saç güçlendirme ve saçtaki yoğunluğu arttırdığına yönelik çalışmalar sınırlıdır.

Diğer potansiyel faydalar

Üst kısımdaki etkilerin dışında bazı potansiyel faydaları da bulunmaktadır:

Anti-enflamatuar aktivite: Test tüpü çalışmaları, at kuyruğu özünün, iltihaplı bağışıklık hastalıklarında rol oynayan ana savunma hücreleri türü olan lenfositleri inhibe edebileceğini göstermektedir.

Antimikrobiyal etkinlik: Atkuyruğu esansiyel yağı, Staphylococcus aureus, Escherichia coli, Aspergillus niger ve Candida albicans dahil olmak üzere bakteri ve mantarlara karşı güçlü aktiviteye sahip gibi görünmektedir.

Antioksidan aktivite: Araştırmalar, atkuyruğunun hücresel zarlara oksidatif hasarı önleyen bir grup güçlü antioksidan olan fenolik bileşikler açısından zengin olduğunu gösteriyor.

Antidiyabetik etki: Hayvan ve test tüpü çalışmaları, at kuyruğu özünün kan şekeri seviyelerini düşürmeye ve hasarlı pankreas dokusunu yenilemeye yardımcı olabileceğini göstermektedir.

Kullanımlar ve dozaj

Atkuyruğu halihazırda birçok cilt, makyaj, saç ve tırnak ürününün içeriğinde bulunmaktadır. Bununla birlikte de bazı diüretik yani idrar söktürücü ilaçların içeriğinde bulunur. Henüz bilimsel olarak ne kadar kullanılacağı bilinmesede max 900 mg atkuyruğu özünün kullanılabileceği belirtilmiş. Ve 4 günlük bir çalışmada diüretik etki yaptığı belirlenmiştir.

Atkuyruğu Otu Yan etkileri ve önlemleri

Hamile bayanların kullanmaması gereken bir bitki olan atkuyruğu Gıda ve İlaç Enstitüsü tarafından onaylanmış bir bitkidir. Fakat bilimsel çalışmaların yeterli olmamamsından dolayı hala daha yan etkilerinin olup olmadığı bilinmemektedir. Toksik madde bulunmasada içindeki az miktarda nikotin, alerjisi olanlara test etki yapabilir. Sigara bırakmak istiyorsanız kesinlikle bu ilacı kullanmayın. Bilinen bir yan etkisi ise Atkuyruğu çayı içen biri pankresas ilehabı olmuş. Ve bu kadın çayı bıraktığında semptomlarında azalma gösterilmiş. İkincisi ise HIV tedavisinde kullanılan antiretroviral ilaçlarla etkileşime girmesidir. Son olarak ise içeriğinde bulunan tiaminaz, tiamin ve B1 vitaminlerini parçalayarak bunların eksilmesine yol açar. Bu yüzdende doktorunuza danışmadan ve kan tahlilinizi yaptırmadan kesinlikle kullanmanız tavsiye edilmez.

NOT : İçerikte yer alan yazılı içerik kesin teşhis ve tedavi niteliği taşımaz. Sağlık sorununuzun hangisi olursa olsun doktorunuza başvurunuz. Sağlıkta uygulanan yöntemler kişilerin biyolojisi, kalıtsal özellikleri, yaş, boy, kilo farklılıkları ve bunlar gibi onlarca farklı duruma göre değişiklik göstererir.