Akut Bronşit 1
Akut Bronşit 1

Akut Bronşit Nedir? Belirtileri ve Nedenleri Nelerdir? Tedavisi Nedir?

Akut Bronşit ve Kronik Bronşit Nedir?

Akut Bronşit ve Kronik Bronşit: Bronşlarınız nefes borusundan havayı akciğerlerinize götürür. Bu tüpler iltihaplandığında sümüksü yapı yani mukus birikebilir. Bu duruma bronşit denir. Öksürük, nefes darlığı ve düşük ateş gibi semptomlar açığa çıkabilir.

Bronşit akut veya kronik olabilir:

  • Akut bronşit genellikle 7 ila 10 gün arası sürer. Ancak öksürük bu süreçten daha uzun olabilir.
  • Kronik bronşit ise genellikle haftalarca sürebilir. Kronik bronşit astım veya amfizem hastalarında daha çok görülür

Akut Bronşitin Belirtileri

Akut bronşit grip ve soğuk algınlığındaki belirtileriyle genelde aynı belirtileri gösterir.

Akut Bronşitin semptomları

Bu belirtiler şunları içerebilir:

  • Burun akması
  • Boğazda ağrı
  • Halsizlik
  • Hapşırma
  • Hırıltı
  • Hızlı Üşüme ve Titreme
  • Şiddetli olmasada kas ağrıları
  •  37,7°C ila 38°C ateş

Enfeksiyondan sonra öksürme sıklığınız artar. Öksürük muhtemelen ilk başta kuru olacak ve daha sonra ıslak hale gelecektir. Bu da mukuslu şekilde öksüreceğiniz anlamına gelir. Islak öksürük, akut bronşitin en sık görülen semptomudur. 10 gün ile üç hafta arasında sürebilir. Diğer önemli semptom ise mukusunuzda beyazdan yeşile veya sarıya dönen rengidir. Direk bu enfeksiyona viral veya bakteriyel diyemeyiz. Fakat bu mukus rekleri bize bağışıklık sisteminizin çalıştığını gösterir.

Akut Bronşit Acil Semptomları

Yukarıda listelenenlere ek olarak aşağıdaki belirtilerden herhangi birine sahipseniz doktorunuza danışmanız gerekmektedir:

  • Nedeni bilinmeyen kilo kaybı
  • Derin ve içten gelen öksürük
  • Nefes almada zorluk
  • Göğüs ağrısı
  • 38°C veya daha yüksek ateş
  • 10 günden uzun süren öksürük

Akut bronşit teşhisi

Çoğu zaman, akut bronşit tedavisiz geçer. Fakat yukarıdaki gibi akut bronşit semptomları nedeniyle doktora giderseniz, önce fiziki muayene yapacaktır. Muayene esnasında doktorunuz nefes alırken Akciğerlerinizi dinleyecek ve gelecek olan sesleri ve hırıltıları kontrol edecektir. Bunun yanında öksürüğünüz hakkında da birtakım sorular soracaktır (Öksürük sıklığınız nedir? Kuru öksürük mü yoksa ıslak mı gibi). Ayrıca son zamanlardaki soğuk algınlığı, viral veya bakteriyel enfeksiyon geçirdiğiniz sorabilir. Doktorunuz eğer tanıdan emin değilse, göğüs röntgeni isteyebilir. Bu test, doktorunuzun diğer hastalıklardan birine sahip olup olmadığınızı bilmesine yardımcı olur. Doktorunuz bronşite ek olarak başka bir enfeksiyonunuz olduğunu düşünürse kan testleri ve kan kültürü isteyebilir.

Akut bronşit tedavisi

Belirtilerinizin şiddetli fazla değilse, doktorunuzun akut bronşiti tedavi etmek için yapabileceği pek bir şey yoktur. Çoğu durumda tedavi evde düzenli beslenme ve bol sıvı ile tamamlanır.

Evde bakım

Evde bakım bölümünü dinlerken etrafınıza nefes açıcı nemlendirici koyun. Biraz zencefil çayı ve bal alın. Erkenden kendinizi iyi hissetmeye başlayın.

Bu ipuçları çoğu semptomu hafifletmeye yardımcı olabilir. Ancak nefesinizde hırıltı varsa veya nefes almakta zorlanıyorsanız doktora danışın. Solunum yollarınızı açmaya yardımcı olmak için size ilaç yazabilir.

Antibiyotiklerle tedavi

Kendinizi hasta hissettiğinizde, doktorunuzun sizi daha iyi hissettirmek için ilaç yazacağını düşünebilirsiniz. Fakat akut bronşiti olan kişiler için antibiyotiklerin önerilmediğini bilmek önemlidir. Birçok akut bronşite virüsler neden olur. Antibiyotikler virüsler üzerinde çalışmaz, bu nedenle ilaçlar size yardımcı olmaz. ( Özellikle Türkiye’de antibiyotik yazan doktorların sevildiği konusunda birçok çalışma yapılmıştır. Fakat akut bronşitte unutmayın Antibiyotikler işe yaramaz)

Bununla birlikte, akut bronşitiniz varsa ve yüksek zatürre riskiniz varsa, doktorunuz soğuk algınlığı ve grip mevsiminde antibiyotik yazabilir. Bunun sebebi ise, akut bronşitin pnömoniye(akciğer iltehabı – zatürre) dönüşebilmesi ve antibiyotiklerin bunun olmasını engelleyebilmesidir.

Çocuklarda akut bronşit

Çocukların akut bronşit geliştirme olasılığı, ortalama bir yetişkinden çok daha fazladır. Bu  yalnızca onları etkileyen risk faktörlerinden dolayıdır ve bunlar şunları içerebilir:

  • Okullar ve oyun alanları gibi yerlerde virüslere daha fazla maruz kalma
  • Astım
  • Alerji
  • Kronik sinüzit
  • Genişlemiş bademcikler
  • Toz ve çevrede solunan döküntüler

Çocuklarda Belirtileri ve Tedavisi

Çocuklarda akut bronşit belirtileri yetişkinlerdeki ile çok benzerdir. Bu nedenle tedavi de yetişkinlerdeki ile aynıdır. Çocuğunuz bol miktarda sıvı tüketmeli. İyi bir yatak istirahati alması gereklidir. Ateş ve ağrılar için onlara asetaminofen (Tylenol) vermeyi düşünebilirsiniz (Doktorunuza danışmadan kullanmayınız). Güvenli olmayabileceklerinden öksürük ilaçlarından da kaçının.

Akut bronşitin nedenleri ve risk faktörleri

Akut bronşitin birçok potansiyel nedenleri ve buna yakalanma riskinizi artıran faktörler vardır.

Nedenler

Akut bronşitin nedenleri arasında viral ve bakteriyel enfeksiyonlar, çevresel faktörler ve diğer akciğer yer alır.

  • Viral enfeksiyon: Virüsler, yetişkinlerde akut bronşit vakalarının yüzde 85 ila 95’ine neden olur. Soğuk algınlığına veya gribe neden olan aynı virüsler akut bronşite neden olabilir.
  • Bakteriyel enfeksiyon: Azda olsa, virüs nedenli bir bronşit enfeksiyonundan sonra bakteri kaynaklı bronşit gelişebilir. Bu, Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae ve Bordetella pertussis (boğmacaya neden olan) gibi bakterilerin neden olduğu enfeksiyonlardan kaynaklanabilir.
  • Tahriş edici maddeler: Duman, is veya kimyasal dumanlar gibi tahriş edici maddeler solumak trakea ve bronş tüplerinizde iltihaplanmaya neden olabilir. Bu akut bronşite yol açabilir.
  • Diğer akciğer rahatsızlıkları: Kronik bronşit veya astımı olan kişilerde bazen akut bronşit gelişir. Bu durumlarda, akut bronşitin bulaşıcı olması muhtemel değildir çünkü bir enfeksiyondan kaynaklanmaz.
Akut Bronşit
Akut Bronşit

Risk faktörleri

Akut bronşit riskinizi artıran faktörler şunlardır:

  • İkinci el duman da dahil olmak üzere sigara dumanını solumak
  • Hastalıklara veya zayıflamış bir bağışıklık sistemine karşı düşük direnç
  • Mide reflüsü
  • Toz veya kimyasal dumanlar dahil tahriş edici maddelere sık maruz kalma
  • Grip, zatürree ve boğmaca için aşı eksikliği
  • 50 yaşından büyük yaş

Akut bronşit ve pnömoni

Hem bronşit hem de pnömoni, akciğerlerinizdeki enfeksiyonlardır. Bu koşullar arasındaki temel farklardan ikisi, bunlara neyin sebep olduğu ve ciğerlerinizin hangi bölümünü etkiledikleridir.

Nedenleri: Bronşite çoğunlukla virüsler neden olur, ancak bakteriler veya tahriş edici maddelerden de kaynaklanabilir. Ancak pnömoniye çoğunlukla bakteriler neden olur, ancak virüsler veya diğer mikroplardan da kaynaklanabilir.

Yer: Bronşit, bronş tüplerinizde iltihaba neden olur. Bunlar, ciğerlerinize hava taşıyan trakeaya bağlı tüplerdir. Bronşiyol adı verilen daha küçük tüplere ayrılırlar.

Pnömoni ise alveollerinizde iltihaba neden olur. Bunlar bronşiyollerinizin ucundaki küçük keselerdir.

Bu iki durum için tedavi farklıdır, bu nedenle doktorunuz doğru tanıyı koymak için dikkatli olacaktır.

Bronşit bulaşıcı mıdır?

Akut bronşit bulaşıcıdır. Bunun nedeni, kişiden kişiye yayılabilen kısa süreli bir enfeksiyondan kaynaklanmasıdır. Enfeksiyon, öksürürken, hapşırırken veya konuşurken salgılanan mukus damlacıkları yoluyla yayılabilir.

Kronik bronşit ise bulaşıcı değildir. Bunun nedeni bir enfeksiyondan kaynaklanmamasıdır. Aksine, genellikle sigara içmek gibi tahriş edici maddelerin bir sonucu olan uzun süreli iltihaplanmadan kaynaklanır. Enflamasyon başka bir kişiye yayılamaz.

Akut bronşit semptomları genellikle birkaç hafta içinde düzelir. Ancak, ilk enfeksiyondan sonra başka bir enfeksiyon kaparsanız, iyileşmeniz daha uzun sürebilir.

Akut bronşitin önlenmesi

Akut bronşiti tamamen önlemenin bir yolu yoktur çünkü çeşitli nedenleri vardır. Bir sağlık durumu veya ileri yaş nedeniyle zayıflamış bir bağışıklık sisteminiz varsa, akut bronşite yakalanmamak için özel dikkat göstermelisiniz. Bunun nedeni, akut solunum yetmezliği veya zatürree gibi komplikasyonlar geliştirme olasılığınızın daha yüksek olmasıdır.

NOT : İçerikte yer alan yazılı içerik kesin teşhis ve tedavi niteliği taşımaz. Sağlık sorununuzun hangisi olursa olsun doktorunuza başvurunuz. Sağlıkta uygulanan yöntemler kişilerin biyolojisi, kalıtsal özellikleri, yaş, boy, kilo farklılıkları ve bunlar gibi onlarca farklı duruma göre değişiklik gösterir.